کوه پونه معروف به( کوه پینه)

يكي از قلل عمده رشته کوه گرین تا اشترانکوه. حد فاصل گردنه آبسرده و گردنه رازان .ارتفاع آن حدود ۳۰۰۰ متر از سطح دریا ست . چند گردنه و معبر سخت دارد.این گردنه ها مناطق سیلاخور و بروجرد را از شمال لرستان به جنوب کوه یعنی مناطق بیرانشهر ،زاغه و منطقه هرو متصل می سازند

این رشته کوه شهرها و روستا های حوزه خرم آباد ، بیرانشهر و زاغه را از منطقه سیلاخورو بروجرد جدا می کند.
کوه پونه ایل بزرگ بیرانوند را به دو قسمت بیرانوند شمال و جنوب تقسیم کرده..
کوه پونه برکات فراوانی برای ساکنان اطراف دارد. از جهت چشمه و سراب های روان برای کشاورزی و باغداری دامداری ،علفچرانی ، گیا هان دارویی ،گردشگری و ورزش کوهنوری حائز اهمیت است.

یکی از معبر های این کوه گردنه معروف پونه است. این گردنه در زمان های قدیم محل تردد قافله ها بوده.اکنون هم از طریق تونل بزرگ آزاد راه خرم آباد اراک به جاده سراسری شمال جنوب کشور تبدیل شده،

این گردنه خود شاهد و نظاره گر حوادث و اتفاقات فراوان از ظلم و جور طاغوت ها بخصوص زمان حکومت های قاجار و رضا خان به جهت جنگ با ایل بیرانوند است ، در کردنه این کوه چند تا از جنگ های مهم حکومت ها شاهنشاهی با بیرانوند در این محل اتفاق افتاده.

پونه شاهد کشتارها ،خونریزی و نا عدالتی های فراوان در زمان حکومت های گذشته است ، برای ایل بیرانوند در مقابله با ظلم و زور دشمنان طاغوتی در جهت آشنایی واستفاده از طبیت آن اهمیت فراوان داشته، چون در زمانهای جنگ ودرگیری توانستند از موانع طبیع مانند دره ها، سخره ها و غیره....برای دفاع از خود در مقابل دشمن خوب استفاده کنند.

کوه پونه چند ماه از سال سرد و بسیار برف گیراست ، در فصل بهار بسیار سر سبزو دارای انواع گل و گیاه دارویی است ، محل ییلاق طوایفی مانند طایفه بارانی ، زید علی و کر از ایل بزرگ بیرانونداست..
پایین تر از گردنه کوه به طرف جنوب دو روستای شرفبگ و خلیل بگ از طایفه بارانی ساکن هستند این دو آبادی به روستا های پاراه پونه معروفند. آن طرف ( سمت شمال کوه ) منطقه ورکوه هم چند روستا از طوایف شعبان و سبزعلی ساکن هستند.

نزدیک گردنه بالای کوه چشمه ای از دل سنگی بیرون می آید ، این چشمه در سال های پر باران چهار فصل آب دارد که چشمه سنگی نام دارد. پایین گردنه به سمت شمال هم سراب روان و بسیار سردی هست که از قدیم معروف بوده به چشمه (علی یک) این چشمه آنچنان سرد است که اگر چند ثانیه دست در آب آن بگذاری مثل این است که دست در داخل برف کردی .
از اطراف چشمه ها تا نزدیک های پایین کوه گیاه پونه بطور فراوان می روید.بیشتر جاهای این کوه حتی آب هم ندارد اما باز گیاه پونه کوهی که شبیه اویشن است فراوانی می روید ،به سبب رویدن این گیاه با ارزش اسم آن را کوه پونه نامیدند.

.
پونه کوهی
گیاهی بسیار خوشبو ، از خانواده نعناع ولی با عطر و طعمی کاملا متفاوت از نعناع است.
بهترین و مرغوب ترین نوع پونه در این منطقه است. برای چیدن پونه وحشی فصل بهار بخصوص اردیبهشت تا اوسط خرداد ماه بهترین زمان است.علاوه بر .پونه گیاهان دارویی فراوانی از جمله آویشن ، گیاه کلکنه ( پشمینه)، زرشک و بن سر( بن سرخ) وغیره...... دارد. ا..